Tiếng Hàn có hai hệ số đếm dùng cho những loại việc khác nhau, và đây là mảng làm người mới bối rối nhất. Đếm tuổi dùng hệ này, nói giờ dùng hệ kia, nói phút lại quay về hệ đầu, và không có logic nào để suy.
- Hai hệ số đếm: thuần Hàn và gốc Hán, dùng cho việc khác nhau
- Nói giờ dùng một hệ cho giờ và hệ kia cho phút
- Số lớn cũng nhóm theo vạn như tiếng Trung
- Nhóm này cần luyện riêng thành một buổi, không học lẫn với từ vựng khác
Hệ số đếm
Hệ thuần Hàn dùng để đếm đồ vật, đếm người, nói tuổi và nói giờ. Hệ gốc Hán dùng để nói phút, nói tiền, nói ngày tháng, số điện thoại và các con số lớn. Ranh giới này phải học thuộc theo từng loại việc vì không suy ra được. Nắm được nguyên tắc rồi thì phần lớn con số tự suy ra được, nên đây là mảng học một lần dùng mãi chứ không phải học thuộc từng số.
Nói giờ và ngày tháng
Nói giờ trộn hai hệ trong cùng một câu: số giờ dùng hệ thuần Hàn, số phút dùng hệ gốc Hán. Người mới thường nhớ được quy tắc nhưng không kịp áp dụng khi nói, nên đây là mảng cần luyện thành phản xạ bằng cách nói giờ thành tiếng nhiều lần. Nhóm này gặp mỗi ngày nên đáng luyện sớm, và nó cũng là chỗ hẹn hò dễ nhầm nhất nếu nghe hụt.
Nói về tiền
Tiền Hàn dùng hệ gốc Hán và con số thường lớn vì đơn vị nhỏ, nên bạn phải quen với bậc vạn. Người Việt có lợi thế ở đây vì hệ gốc Hán nghe gần với âm Hán Việt, nên nhận ra khá nhanh so với người phương Tây. Với người đi du lịch hoặc làm ăn thì đây là nhóm dùng thật ngay từ ngày đầu, và nghe hụt một bậc là chuyện tốn kém chứ không chỉ mất điểm bài kiểm tra.
Sai lầm thường gặp
- Học một hệ số rồi dùng cho mọi trường hợp — ranh giới giữa hai hệ là chuyện phải học thuộc, không suy được
- Học số đếm bằng cách đọc từ một tới mười rồi dừng — chỗ khó nằm ở các bậc lớn
- Chỉ luyện đọc số mà không luyện nghe số người khác nói
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tiếng Hàn có hai hệ số đếm?
Một hệ có gốc thuần Hàn, một hệ vay từ chữ Hán, và chúng được phân vai theo thói quen lịch sử. Tiếng Nhật cũng có hiện tượng tương tự. Không có logic để suy nên phải học theo từng loại việc, nhưng danh sách các loại việc không dài.
Người Việt có lợi thế gì với số đếm tiếng Hàn?
Hệ gốc Hán nghe khá gần với âm Hán Việt nên người Việt nhận ra rất nhanh, trong khi người phương Tây phải học thuộc từng số. Hệ thuần Hàn thì không có lợi thế nào và phải học như mọi người.
Vì sao nên luyện nghe số riêng?
Vì số thường được nói nhanh và không có ngữ cảnh nào giúp bạn đoán. Trong một câu bình thường bạn đoán được từ thiếu, còn với con số thì đoán sai là sai hẳn, nên đây là mảng cần độ chính xác cao hơn phần còn lại.
Nên học tới số bao nhiêu?
Tới hàng triệu là đủ cho mọi tình huống đời thường, và quan trọng hơn là nắm được nguyên tắc ghép các bậc. Học thuộc từng số cụ thể thì vô tận, còn nắm nguyên tắc thì tự suy ra được.
